როგორც ერთია ქვეყნად რიონი ისე ერთია გალაკტიონი

გალაკტიონ ტაბიძე


დაბადების თარიღი: 17 ნოემბერი, 1891
გარდაცვ. თარიღი: 17 მარტი, 1959  (67 წლის ასაკში)
დაკრძალვის ადგილი: მთაწმინდის პანთეონი, თბილისი
კატეგორია: პოეტი

ბიოგრაფია

დაბადების ადგილი: სოფელი ჭყვიში, ახლანდელი ვანის რაიონი.

დაიბადა კულტურული ტრადიციების მქონე სოფლის მასწავლებლის ოჯახში. 1900 წლიდან სწავლობდა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელში, ხოლო 1908 წლიდან - თბილისის სასულიერო სემინარიაში. 1910 – 1911 წლებში მუშაობდა მასწავლებლად.

გ. ტაბიძე არის ჟურნალ "მნათობის" ერთ-ერთი დამაარსებელი (1924). გ. ტაბიძის შემოქმედება XX საუკუნის 10-იანი წლებიდან იწყება. 1914 წელს გამოქვეყნებულმა კრებულმა "ლექსები" და განსაკუთრებით 1919 წელს გამოცემულმა "არტისტულმა ყვავილებმა" მას საყოველთაო აღიარება, "გენიალური გალაკტიონისა" და "პოეტების მეფის" სახელი მოუტანა. "მე და ღამემ", "მთაწმინდის მთვარემ", "მერიმ" მკითხველს წარუდგინა სრულიად ახლებური პოეტური სამყარო, ქართული ბგერის დიდებული კეთილხმოვანება და სიტყვის მოქნილობა.

40-იანი წლებიდან გალაკტიონი აქვეყნებს ლექსებს: "ლურჯა ცხენები", "მთაწმინდის მთვარე", "პოეზია უპირველეს ყოვლისა", "ნიკორწმინდა" და სხვ., რომლებშიც რეალობის სფეროში სიკეთის, მშვენიერების და ჰარმონიის მიკვლევაა გადმოცემული. მის თითქმის ყველა ლექსს უაღრესად დახვეწილი მელოდიურობა, აუხსნელი მუსიკალურობა, რითმის ბუნება, ლექსიკა და ფრაზის წყობა ახასიათებს.

გალაკტიონ ტაბიძის შემოქმედება რამდენიმე ათეული წელია გადაულახავ მწვერვალად დგას თანამედროვე ქართულ პოეზიაში. მისი ავტორიტეტი დღესაც ბატონობს და გადაუჭრელ ამოცანად რჩება ქართული ლექსის თვისობრივად ახალ, მის ლექსთან შედარებით უფრო მაღალ საფეხურზე აყვანა. მისი ლექსები თარგმნილია მსოფლიოს ხალხთა მრავალ ენაზე.

17 ნოემბერი / 19:13
საქართველოში მოქმედმა რელიგიების წარმომადგენლებმა ილია მეორეს თანადგომა გამოუცხადეს

15 და 16 ნოემბერს ტოლერანტობის საერთაშორისო დღეს, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია მეორემ საპატრიარქო რეზიდენციაში საქართველოში არსებული რელიგიებისა და კონფესიების ლიდერები და მათი წარმომადგენლები მიიღო. სტუმართა შორის იყვნენ: ებრაელთა თემის, მუსლიმთა სამმართველოს, სომეხთა სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის, ლათინ-კათოლიკეთა, იეზიდთა სასულიერო კრების, ევანგელურ-ლუთერული და სახარების რწმენის ეკლესიის ხელმძღვანელები და მათი თანხმლები პირები. ამის შესახებ ინფორმაციას საპატრიარქო ავრცელებს.

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა შეხვედრის მონაწილეებს ტოლერანტობის საერთაშორისო დღე მიულოცა და აღნიშნა, რომ ყველაფერი უნდა გაკეთდეს მშვიდობისა და ურთიერთპატივისცემის შენარჩუნებისათვის. მისმა უწმინდესობამ ასევე ისაუბრა თანამედროვე სამყაროს პრობლემებსა და გამოწვევებზე და ხაზი გაუსვა ოჯახის სიწმინდისა და სიმტკიცის დაცვის მნიშვნელობას, რადგან

,,ძლიერი და მტკიცე ოჯახი წარმატებული ქვეყნის საწინდარია,“- ბრძანა მან.

სტუმრებმა აღნიშნეს, რომ საქართველო ისტორიულად ტოლერანტული ქვეყანაა და მართლმადიდებელი ეკლესია და პირადად კათოლიკოს-პატრიარქი თავისი მოღვაწეობით ხელს უწყობს შემწყნარებლობის განმტკიცებას და სხვადასხვა რელიგიური და ეთნიკური ჯგუფების მშვიდობიან თანაცხოვრებას. დასძინეს ისიც, რომ ისინი მოვიდნენ, რათა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მიმართ თანადგომა და პატივისცემა გამოეხატათ და მადლობა გადაეხადათ მისთვის ტრადიციული ღირებულებების დაცვისა და შემწყნარებლობის განტმკიცებისთვის.

,,ჩვენ ყურადღებით ვუსმენთ და ვითვალისწინებთ თქვენს სიტყვებს და ჩვენს სამრევლოებში ხელს ვუწყობთ ტრადიციული ღირებულებების დაცვას.“- განაცხადეს მათ.

პატრიარქმა რელიგიურ ლიდერებს მადლობა გადაუხადა და ჩვენი ქვეყნისთვის და ხალხისთვის სასარგებლო მოღვაწეობა უსურვა.

ტოლერანტობის საერთაშორისო დღე UNESCO-ს ინიციატივით, 1995 წლიდან აღინიშნება. მისი მიზანი შეუწყნარებლობის, ექსტრემიზმისა და დისკრიმინაციის საფრთხეებზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება და ურთიერთპატივისცემის დამკვიდრებაა. საქართველოში ეს დღე პირველად 2016 წელს აღინიშნა და მისი მასპინძელი საქართველოს საპატრიარქო და სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი იყო.

17 ნოემბერი / 19:13
დავით იაკობიძე  - სამების ტაძარი იყო  პოლიტიკური დეკლარაცია,  რომ ჩვენ ვიწყებდით კულტურული ფასეულობების აღდგენას.

2019 წლის 23 ნოემბერს, გიორგობას სრულდება წმიდა სამების საკათედრო ტაძრის გახსნიდან 15 წელი. საინფორმაციო-ანალიტიკური სააგენტო „თბილისი პოსტი“ გთავაზობთ ამ თარიღისადმი მიძღვნილ მთელ რიგ პუბლიკაციებს და ინტერვიუებს ამ პროცესის მონაწილე ადამიანებთან და მათი ოჯახის წევრებთან. ჩვენი მიზანია გაგაცნოთ და გაგახსენოთ ის ადამიანები, რომელთა შრომის და თავდადების შედეგია ჩვენი ეკლესიის მშვენება - თბილისის წმინდა სამების საკათედრო ტაძარი. "თბილისი პოსტი" ესაუბრა  ბ-ნ დავით იაკობიძეს, რომელიც გახლდათ საქართველოს ფინანსთა მინისტრი  1993  - 1997  წლებში

ბ-ნო დავით თქვენთვის როდის დაიწყო სამების ტაძრის მშენებლობის ისტორია?

- როდესაც სამების ტაძრის მშენებლობა დაიწყო ფინანსთა მინისტრი ვიყავი. ქვეყნის პირველ პირებს, განსაკუთრებით ედურად შევარდნაძეს, ჰქონდა  დიდი სურვილი,  ქვეყნის აღმშენებლობა, რომელიც იმ დროს  იწყებოდა,  არ ყოფილიყო ადამიანებისთვის მხოლოდ ყოველდღიური საზრდოს ძიება და  ახალი ეტაპი დაწყებულიყო სულიერი აღორძინებით.  1993 წლის ბოლოს  დღის წესრიგში დადგა  ამოცანა  ახალი მასშტაბური წამოწყებისთვის დაგვედო სათავე.  იყო  რამდენიმე პროექტი, მათ შორის საუბარი მიდიოდა  დავით აღმაშენებლის ძეგლის დადგმაზეც. მაშინ უკვე არსებობდა  საკათედრო ტაძრის პროექტი,  ეს იყო  კონკურსის შედეგად გამარჯვებული პროექტი, თუმცა პროცესი შეჩერებული იყო.

1994  წელს მთავრობის სხდომაზე  ბატონი ირაკლი ანდრიაძის ინიციატივით  გამოტანილი იქნა სამების საკათედრო ტაძრის პროექტი, ითქვა, რომ უნდა მომხდარიყო  პროექტის დამტკიცება და სახსრების მოძიება,  პირველ ეტაპზე  5000 დოლარი, რაც იყო საჭირო მშენებლობის პირველი ეტაპის დასაწყებად. მე  ვიყავი ერთადერთი, ვინც წინააღმდეგი წავედი. იმ დროს თანამდებობის პირები  ერთმანეთს ზედმეტ სიტყვას როგორ  ვეტყოდით, ამას ვერავინ გაბედავდა, ძალიან დელიკატურად ვთქვი:  ბატონო ირაკლი,  ავტორებმა ჯერ  სამუშაო ნახაზები შემოიტანონ და  პროექტი შემდეგ დავამტკიცოთ, ახლა, ვინაიდან, არ აქვთ სამუშაო პირობები, გამოვყოფ თანხას, რომ მოაწყონ ოფისი, იყიდონ კომპიუტერი,  ქსეროქსი, ათასი რამ დაჭირდებათ საწყის ეტაპზე და  ეს ჩვენ ვუზრუნველყოთ, შემდეგ კი შევეცდები  ბიუჯეტში შევიტანოთ ეს თანხები-მეთქი.  5 ათასი დოლარის ნაცვლად  გამოვყავი  15 ათასი დოლარი.   მთავრობის სხდომას ესწრებოდა  თენგიზ გაზდელიანი, რომელიც იყო  შრომის და სოციალური დაცვის მინისტრი.  მან დამიჭირა მხარი, თენგიზს უკვე აშენებული ჰქონდა საბურთალოზე ეკლესია,  ჰქონდა ტაძრის მშენებლობის გამოცდილება და თქვა, ბატონი დავითი მართალიაო.  თენგიზის ნათქვამი  იმ სხდომაზე  ჩემთვის მალამოსავით იყო,  ედუარდ შევარდნაძემაც თანხმობა მოგვცა.  რაც ყველაზე მთავარია, როგორც მერე გავიგე, თანხის გამოყოფა  გაუხარდათ პროექტის ავტორებს, რომელთაც სამუშაოების  დასაწყებად საჭირო სახსარი არ ჰქონდათ.

- იმ წლებში მუდმივად იყო საუბრები, რომ გაჭირვებულ ქვეყანას არ ჰქონდა იმის რესურსი, რომ ასეთი მასშტაბის ტაძარი აეშენებინა. თქვენ როგორც ფინანსთა მინისტრი ამ მოსაზრების დამცველთა შორის იყავით?


- თუ ვინმეს თანხებზე  უნდა  დაეჩივლა, როგორც ფინანსთა მინისტრი,  მე ვიყავი. პირიქით, 5 ათასი დოლარი მოითხოვეს და 15 ათასი გამოვყავი. 1995 წლის ბიუჯეტში შევიტანე შემდგომ საჭირო  თანხა.  მე და ბატონმა ირაკლიმ  გავიარეთ კონსულტაციები,  ჩვენი გადაწყვეტილება მისაღები აღმოჩნდა ჩვენი უცხოელი  პარტნიორებისთვისაც.   მათთვის მნიშვნელოვანი იყო ჩვენი გადაწყვეტილება,   რომ  კულტურული აღმშენებლობის  პროცესი დაწყებულიყო  სამების საკათედრო  ტაძრის მშენებლობით.  ბიუჯეტიდან  გამოიყო თანხა პირველი სამუშაოებისთვის,  სამების მასშტაბური ფუნდამენტის გათხრა და  საძირკვლის  ჩასხმა  საკმაოდ დიდ თანხებთან იყო დაკავშირებული.

ახლა როდესაც საუბრობენ ადამიანების ღვაწლზე სამების მშემებლობაში, არავის დაავიწყდეს, რომ ეს იყო ედუარდ შევარდნაძის ღვაწლი და  ირაკლი ანდრიაძის უზარმაზარი წვლილი.  ირაკლის სისხლით,  მის  ძვლებზეა აშენებული ეს ტაძარი. ის, როგორც  ორგანიზატორული ნიჭით გამორჩეული ადამიანი,  იყო  ედუარდ შევარდნაძის "მარჯვენა ხელი. " ირაკლი  ასევე  იყო პატრიარქის ნდობით აღჭურვილი ადამიანი, შესაბამისად, ყველაფერს აკეთებდა ამ  ორ ადამიანთან შეთანხმებით,  ის  აკავშირებდა  სახელმწიფოს მეთაურს და მის უწმინდესობას  ერთმანეთთან.  თამამად შემიძლია ვთქვა,  როგორც ნიკო ცხვედაძემ  ააშენა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ასევე    ირაკლი ანდრიაძეა ის  ადამიანი,  ვინც ააშენა სამება. ამხელა მშენებლობის ორგანიზება, მუშებისთვის ხელფასების დარიგება, იმ დროში რკინა -ბეტონის, მაღალი ხარისხის სამშენებლო მასალის  შოვნა, ჩამოტანა იოლი საქმე გგქონიათ?!  რა თქმა უნდა, მადლობა ეკუთვნის ყველა შემომწირველს, მაგრამ  ამ ტაძრის შემოქმედები არიან  მისი უწმინდესობა, ედუარდ შევარდნაძე, ირაკლი ანდრიაძე და რა თქმა უნდა ხალხი, ყველაფერის წყარო.

-  ეს იყო მნიშვნელოვანი  პროექტი ქვეყნისთვის, რომელიც ახალ  პოლიტიკურ  ფორმაციაში გადადიოდა.  რამდენად გქონდათ მხარდაჭერა იმ ქვეყნების, რომლებიც იმ დროს იწყებდნენ ჩვენთან პარტნიორულ თანამშრომლობას?

-   ჩვენ  გვერდით დაგვიდგა  მთელი ცივილიზებული სამყარო, სამების ტაძარი იყო ბიძგი, პოლიტიკური დეკლარაცია, რომ ჩვენ ვიწყებდით კულტურული ფასეულობების აღდგენას. ეს განაცხადი მოგვიწონა მთელმა მსოფლიომ.   უცხოელები მიხვდნენ, რ

ომ სამება იყო ჩვენი  ტრადიციული,  ფუნდამენტური ღირებულებების, სულიერების აღდგენის დასაწყისი.   ამას მოჰყვა გაგრძელება -    "მსოფლიო ბანკმა"  კერძო ფონდებთან ერთად გამოყო თანხა ისტორიული მემკვიდრეობის აღსადგენად. ეს იყო პირველი შემთხვევა. მაშინ 80 ათასი დოლარით შემოვიდა სოროსის ფონდი,  პროექტი მოიცავდა ჩვენი  ისტორიული, კულტურული  მემკვდრეობის რეაბილიტაცია - კონსერვაციის საკითხს.

სამების მშემენლობის პროცესში,  როგორც შემეძლო, ისე ვიდექი  იმ გუნდის გვერდით, რომელიც სამებაზე მუშაობდა.  რჩევაც მივეცი,  დიდ შესასვლელში,  სადაც  დღეს  ქვაფენილია დაგებული,  ვენახი გავაშენოთ-მეთქი, მონმარტის მაგალითიც მოვიყვანე არგუმენტად, მაგრამ  ამაზე "დამცინეს"  პატრიარქმა და ირაკლი ანდრიაძემ (იცინის) ჩვენ საოცარი  ურთიერთობა გვქონდა, ედუარდ შევარდაძეს უწევდა ხოლმე ჩვენი დავის გარჩევა. მას არ შეეძლო ინიციატივა არ გამოეჩინა, მე როგორც ფინანსთა მინისტრს, თანხის გამოყოფა "მიჭირდა".  ჩვენ შორის იყო ურთიერთპატივისცემაზე დამყარებული ურთიერთობა, ორივემ ვიცოდით, რომ ჩვენ ვაკეთებდით ერთ საქმეს და ჩვენ შორის იყო სულიერი ერთობა. ირაკლისთვის სამების ტაძარი ყველაფერს ნიშნავდა, მეხუმრებოდა ხოლმე, მოდი სამებაში, იარე ტაძარში, ფოტო გადაიღე, ისტორიაში შეხვალ, ცოტა ვერიდებოდი ამას. მერე მეც  აქტიურად დავიწყე ტაძარში სიარული, მანამდე სად მეცალა ამისთვის.  ირაკლი ანდრიაძისთვის სამება იყო ყველაფერი, რაზე საუბარიც არ უნდა დაგვეწყო, წავიდოდა, წამოვიდოდა და სამებას დაუბრუნდებოდა. ვსაუბრობდით, როგორ აღგვედგინა  ნიკო  ნიკოლაძის  მიერ შექმნილი სასწავლებელი, ვლაპარკობდით იმაზე, კრწანისში სტუმრების მიღების დროს, რა რიტუალი გვჭირდება და უცებ დაუბრუნდებოდა ისევ სამებას. სულ სამების ტაძრით იყო გამსჭვალული. ძალიან მძიმე იყო, როცა ის უსამართლოდ დააკავეს. ტაძრის კურთხევის დროს იყო პატიმარი,  მას იმდენი  სიკეთე და მაგარი საქმე აქვს გაკეთებული,  იმ ხალხის სინდისზე იყოს,   ვინც მას ეს დამართა.  გავიდა წლები და ყველა დარწმუნდა, რომ სამების ტაძარი  იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის დასაწყისში აღმოცენებული იდეა - ქვეყნისთვის  პოლიტიკურად  ძალიან მნიშვნელოვან პერიოდში,  ერთ-ერთი უმთავრესი გზავნილი  მსოფლიოს ცივილიზებული სამყაროსადმი, რომ ჩვენ  ვართ  ერი და ვაპირებთ ავღორძინდეთ   იმ სულიერ საფუძველზე, რომელიც მოდის ჩვენი  გმირი წინაპრებიდან, რომლებიც ამ ფასეულობებისთვის იბრძოდნენ.

17 ნოემბერი / 19:13
„თბილისი გეოლოგიური საფრთხის ზღვარზე“ - რომელია კრიტიკული უბნები დედაქალაქში

რამდენიმე კრიტიკული უბანია ნუცუბიძის ფერდობზე. რამდენიმე კრიტიკული უბანია ნუცუბიძის ფერდობზე. მძიმე­ სიტუაციაა მამადავითის ქედის ჩრდილ­ოეთ კალთაზე - იქ მშენებლობები კატე­გორიულად დაუშვებელია. კრიტიკულია შეშელიძის ქუჩის მარჯვენა ფერდობი, გლდანისკენ მიმავალი გზა, ლიბანის ქუჩა ე.წ. კონიაკის დასახლებაში, მუხათგვერდის სასაფლაოსკენ ასასვლელი...

50 000-ზე მეტი მეწყრულ-გრავიტაციული­ უბანი, 3000-ზე მეტი ღვარცოფული ხევი და მდინარე - საქართველო გეოლოგიურ საფრთხეს მალავს რთული გეოგრაფიული რელიეფისა და ულამაზესი­ ლანდშაფტის მიღმა. სპეციალისტების თქმით, საქართველოს ყველა გეოლოგიური საფრთხის პრევენციას მსოფლიოს ყველაზე მდიდარი ქვეყნის ბიუჯეტიც ვერ ეყოფა. ამიტომაც ჩვენი მატერიალური რესურსის გათვალისწინებით გამოიყოფა პრიორიტეტული საფრთხეები, რომელთა დიდი ნაწილი დედაქალაქის ტერიტორიაზეა

თავმოყრილი.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ თბილ­ისის გეოლოგიური მდგომარეობა­ არც გლობალურად შესწავლილა და არც ძველი კვლევების გამოყენება უცდია ვინმეს.­ ამიტომაც უკონტროლოდ გაცემული სამშენებლო ნებართვებით დედაქალაქი არა მხოლოდ ბეტონის გაუვალი ჯუნგლებით დაიფარა, გეოლოგიური საფრთხით ერთი­ორად დამძიმდა. მთელი საქართველოს გეოლოგიური საფრთხეების შესახებ საზოგადოება დეტალურად მომავალი წლის ამ დროს შეიტყობს, როდესაც უმნიშვნელოვანესი პროექტის, გეოლოგიური რუკის დასრულება იგეგმება, მანამდე კი გარემოს ეროვნული სააგენტოს გეოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელთან, მერაბ­ გაფრინდაშვილთან საუბარში ექსკლუზიურად შეიტყობთ, რუკის უკვე დამუშავებული მასალის მიხედვით, რა საფ­რთხეები არსებობს თბილისში. 

- წელიწადში ორჯერ, გაზაფხულ-შემოდგომით, ქვეყნის ტერიტორიაზე გეოლოგიური მონიტორინგის ფარგლებში მზადდება 500-600-გვერდიანი საინფორმაციო ბიულეტენი, რომელშიც აღნიშნულია წლის სტიქიურ-გეოლოგიური პროცესების განვითარების შედეგები და მომავალი წლის პროგნოზი. ნაშრომი ეგზავნება მუნიციპალიტეტებს, შესაბამის სახელმწიფო უწყებებს, სამინისტროებს. დავიწყეთ მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე სახელმწიფო გეოლოგიური, მსხვილმასშტაბიანი რუკების შედგენაც, რომლებიც 10-15 წელიწადში ერთხელ­ უნდა განახლდეს და წარმოადგენს გეოლოგიური ქანების ასაკს, გენეზისს, ტექტონიკურ რღვევებს, რაც ხელს უწყობს სტიქიური პროცესების ჩასახვა-გააქტიურებას და მრავალ კომპონენტს. ამ რუკას იყენებს გეოლოგიის ყველა მიმართულება სასარგებლო წიაღისეულის ძიებაში, სტიქიურ-გეოლოგიური მოვლენების მართვაში, მიწისქვეშა წყლების მართვაში და ა.შ.

- წლევანდელ საინფორმაციო გეოლოგიურ ბიულეტენში რა საფრთხეებია აღნიშნული?- ამ დროისთვის ათასამდე დაძაბული უბანია შეფასებული. უპირველესად, პრევენციული ღონისძიებები ხორციელდება იქ, სადაც საფრთხე ადამიანს ემუქრება. შარშანწინ დამცავი ღონისძიებები 200 დაძაბულ უბანზე გატარდა. კლიმატის გლობალ­ური ცვლილების პირობებში, 20-30 და 100 წლის შემდეგ რომ გვექნება, იმ გარემო პირობებზე ადაპტაცია უნდა შევძლოთ. სწორედ ამისთვის გვჭირდება რუკები, რათა გრძელვადიან პერიოდში განვსაზღვროთ, სად დავსახლდეთ, სად - ინფრასტრუქტ­ურული პროექტები მოვაწყოთ და ა.შ. 

- თბილისის რუკა უკვე მოკვლეულია?
- თბილისი, თავისი შემოერთებული სოფლებით, 501 კვადრატული კილომეტრია და მზადდება 25-ათასიანი მასშტაბის გეოლოგიური საფრთხეების ზონირების რუკა, სადაც აღნიშნული იქნება ყველა გეოლოგიური პროცესის, მეწყრის, ღვარცოფის, ნაპირების გადარეცხვის, ქვათაცვენისა და სხვათა ანგარიში, პასპორტი, კადასტრი, სად რა ზიანი გვადგება, რა პრევენციული ზომები უნდა მივიღოთ. ამ დოკუმენტს დაეყრდნობა თბილისის გენერალური განვითარების გეგმა, ურბანული დაგეგმარება, ქალაქმშენებლობის, განაშენებიანების ყველა გადაწყვეტილება. თბილისის მასშტაბით ასეთი რუკა არასდროს გაკეთებულა. 

- არ არსებობდა გეოლოგიური რუკა და თბილისში მშენებლობების ნებართვები გაიცემოდა. ამის შედეგად უკვე განაშენიანებულ ტერიტორიებზე საფრთხეები გამოიკვეთა?
- მშენებლობის ნებართვისთვის აუცილებელია გეოლოგიური ანგარიში. ამისთვის სამშენებლო მოედნებზე უნდა ჩატარდეს გეოტექნიკური კვლევები, თუ მდინარესთან გვაქვს საქმე - ჰიდროლოგიური კვლევებიც. გარემოს ეროვნული სააგე­ნტოს­ გეოლოგიის დეპარტამენტი სამშენებლო მოედნებზე საინჟინრო-გეოლოგიურ, გეოტექნიკურ კვლევებს არ აწარმოებს. ეს ბევრმა არ იცის და ზოგჯერ უსამართლოდ თითს ჩვენკენ იშვერენ. კორპუსების მშენებლობისთვის გეოლოგიურ დასკვნებს ამზადებენ კერძო კომპანიები, შპს-ები, სააქციო საზოგადოებები. 2005 წლის შემდეგ ამ ტიპის საქმიანობას ლიც­ენზირება არ სჭირდება. ყველას შეუძლია გახსნას გეოლოგიური კვლევის ორგანიზაცია. არადა, კვლევა სპეციალისტმა უნდა ჩაატაროს.­ კომპანიებს აუცილებლად უნდა ჰქონდეთ სერტიფიკატი, ეკონომიკის სამინისტროში რეგისტრაცია მაინც უნდა ჰქონდეთ გავლილი. საკანონმდებლო ბაზაც სუსტია, მოძველებულია სტანდარტები, სამშენებლო წესები და ნორმები. ეკონომიკის სამინისტროში­ ახლა შეიქმნა ჯგუფი, რომელიც საკანონმდებლო ცვლილებების პროექტს მოამზადებს. 


- კანონმდებლობის შეცვლამდე, რუკის შედგენის პროცესში, უკვე განაშენიანებულ ტერიტორიებზე საგანგაშო სიტუაცია ჩანს?

- განგაშის საფუძველი გვაქვს. მძიმე­ სიტუაციაა მამადავითის ქედის ჩრდილ­ოეთ კალთაზე - იქ მშენებლობები კატეგორიულად დაუშვებელია. რამდენიმე კრიტიკული უბანია ნუცუბიძის ფერდობზე. კრიტიკულია შეშელიძის ქუჩის მარჯვენა ფერდობი, გლდანისკენ მიმავალი გზა, ლიბანის ქუჩა ე.წ კონიაკის დასახლებაში, მუხათგვერდის სასაფლაოსკენ ასასვლელი. გეოლოგიური საფრთხეების ზონირების რუკა და გენგეგმა ქალაქის ხელმძღვანელობას შეაძლებინებს, სამომავლოდ ოპტიმალური შედეგი მივიღოთ, თორემ გაფუჭებულ საქმეს ვერ გამოასწორებენ. 

- შეიძლება თუ არა განაშენიანება ვერეს ხეობაში?
- მდინარე ვერეს ხეობა გეოლოგიური და ჰიდროლოგიური თვალსაზრისით იმდენად ურთულესი უბანია, რომ 1996 წლამდე თბილისის ფარგლებში ფუნქციონირებდა სპეციალიზებული გეოლოგიური სამსახური "მზიური". 

ჭალაკალაპოტის ზონაში, ვერე იქნება თუ სხვა მდინარე, მშენებლობა კატეგორიულად დაუშვებელია. 

მდინარის ხეობა შედგება კალაპოტის, ჭალის, ჭალის მაღალი ტერასის და ჭალისზედა პირველი ტერასისგან. კალაპოტში წყალი მუდმივად მიედინება, 20-40 წლის განმავლობაში კი ერთხელ მაინც დატბორავს ჭალას და მის მაღალ ტერასას. ჭალისზედა პირველი ტერასა, როგორც წესი, არასოდეს იტბორება. არც შემდეგი ტერასები.

13-14 ივნისის ტრაგედიის შემდეგ ძალიან ბევრი დამცავი ღონისძიება განხორციელდა. მაშინდელზე გაცილებით წინ ვართ, ასეთი კატასტროფაც ნაკლებად სავარაუდოა, მაგრამ კლიმატის გლობალურ ცვლილებას, რომელიც არა მხოლოდ ვერეს ხეობაზე, მთელ დედამიწაზე მოქმედებს, ვერ გავაჩერებთ. ვერც იმას განვსაზღვრავთ აბსოლუტური სიზუსტით, იმ ადგილს, დღეს რომ არ იტბორება, რა დაემართება თუნდაც ათი წლის შემდეგ. არის მდინარეები, რომელთა კალაპოტში მყარი ნატანი მრავლად ილექება და ასეთ დროს ჭალის ზედაპირული ტერასაც კი იტბორება. ამიტომ დიდი სიფრთხილე და კვალიფიციური შეფასებითი სამუშაოებია საჭირო საორჭოფო ზონებში გადაწყვეტილების მისაღებად. 

 

წყარო: bpn.ge

17 ნოემბერი / 19:13
გიგა ბათიაშვილი  -  როგორ შეირჩა სამების ასაშენებლად მახათას მთა

2019 წლის 23 ნოემბერს, გიორგობას სრულდება წმიდა სამების საკათედრო ტაძრის გახსნიდან 15 წელი. საინფორმაციო-ანალიტიკური სააგენტო თბილისი პოსტი გთავაზობთ ამ თარიღისადმი მიძღვნილ მთელ რიგ პუბლიკაციებს და ინტერვიუებს ამ პროცესის მონაწილე ადამიანებთან და მათი ოჯახის წევრებთან. ჩვენი მიზანია გაგაცნოთ და გაგახსენოთ ის ადამიანები, რომელთა შრომის და თავდადების შედეგია ჩვენი ეკლესიის მშვენება - თბილისის წმინდა სამების საკათედრო ტაძარი. "თბილისი პოსტი" ესაუბრა არქიტექტორს ბ-ნ გიგა ბათიაშვილს.

- ბ-ნო გიგა, თქვენთვის როგორ დაიწყო სამების ისტორია?

-  როდესაც სამების ტაძრის  მნიშვნელოვნებაზე ვსაუბრობთ, არ დაგვავიწყეს  დრო,  რომელშიც  ტაძრის აშენების გადაწყვეტილება  იქნა მიღებული. ეს იყო კომუნისტური პერიოდი,  ეკლესიების მშენებლობაზე ფიქრიც კი წარმოუდგენელი იყო. ერთ მშვენიერ დღეს ქალაქის საბჭოდან დამიძახეს,  ჩვენთან  ჩამობრძანდით, განსაკუთრებულ სტუმარს ველითო.  მაშინ  "ქალაქპროექტში" ვიყავი,  ძველი თბილისის  პროექტზე ვმუშაობდი.  მივედი ქალაქის საბჭოში,  სადაც ძალიან ბევრი ცნობილი ადამიანი იყო შეკრებილი, მათ შორის  ირაკლი აბაშიძე და  საზოგადოებისთვის ავტორიტეტული პირები.

ამ ადამიანებს შორის იყო აღმასკომის თავმჯდომარე ირაკლი ანდრიაძე, როდესაც ვიკითხე რა ხდებოდა, მითხრეს, პატრიარქი მოდის, ჩვენთან  უნდა შეხვედრაო. არავის არ გვქონდა წარმოდგენა, რა ხდებოდა. რამდენიმე წუთში მოვიდნენ პატრიარქი და  მისი თანმხლები პირები.  დავსხედით სასაუბროდ, ჩემგან მარჯვნივ იჯდა  ირაკლი ანდრიაძე, ეს კარგად მახსოვს.   საუბარი დაიწყო მისმა უწმინდესობამ, ეს იყო სრული საოცრება იმ წლებისთვის, რაც ბრძანა პატრიარქმა:  ჩვენ ვფიქრობთ, კარგი იქნება ქვეყნისთვის,  თუ  აშენდება საპატრიარქო ტაძარი.  თუ იკითხავთ, განა არ აქვს საპატრიარქოს ტაძარი, გიპასუხებთ, დიახ,  არის სიონის ტაძარი, მაგრამ სიონი არ არის  აშენებული, როგორც საპატრიარქო ტაძარი,  განსაკუთრებულ შემთხვევებში, სვეტიცხოვლის ტაძარში ხდება ღვთისმსახურება. ალბათ, გაინტერესებთ, რატომ გვსურს ტაძრის აშენება, ჩვენი მიზანია ძეგლი დავუდგათ ქართულ კულტურას, რადგან  მას შემდეგ რაც მართლმადიდებლურ ეკლესიას აღედგინა ავტოკეფალია,  მოხდა  ქართული კულტურის განვითარება ასეთ მაღალ დონემდეო.

-როგორი რეაქცია ჰქონდა დამსწრე საზოგადოებას პატრიარქის წინადადებაზე?

- ყველა, ვინც ესწრებოდა ამ შეხვედრას, უდიდესი პატივისცემით და კეთილგანწყობით იყო გამორჩეული პატრიარქის მიმართ,  თუმცა ყველა დაიბნა. ყველა ჩუმად იყო, იმ დროს ამ თემაზე საუბარი იოლი არ იყო.   პატრიარქმა ჯერ თავისი მოსაზრებები გაგვანდო, როგორც მივხვდით, ამ თემის განხილვა შიგნით უკვე მიმდინარეობდა. პატრიარქმა ბრძანა, რომ ტაძრის აშენება შესაძლებლი იყო ვაკეში, ან რიყეზე. დაიწყო ამ ვერსიებზე საუბარი, მე არც ერთი ვერსია არ მომეწონა.  როდესაც ჩემი მოსაზრების გამოთქმის დრო დადგა, ვთქვი, რადგან ასეთი მნიშვნელოვანი ტაძრის აშენება განგიზრახავთ, გეტყვით, რომ ვაკეში, სტუდქალაქის ტერიტორიაზე მისი აშენებით ეს იქნება  რაიონის, უბნის ტაძარი,  რაც შეეხება  ტაძრის აშენებას რიყეზე, ეს  არ გამოვა  -  ერთის მხრივ  მტკვრის სანაპიროზე არსებული  მოძრაობა, მეორე მხრივ ბარათაშვილის აღმართი, შუაში ტაძრის აშენების შესაძლებლობას კატეგორიულად გამორიცხავს-მეთქი.

აბა რას ფიქრობთო, მკითხა პატრიარქმა.  იმ დროს მე უკვე მქონდა დაწყებული მუშაობა პროექტზე, დღეს  პრეზიდენტის რეზიდენციის ადგილას არსებულ  ავტოინსპეციის შენობაში მინდოდა გაკეთებულიყო  "საქართველო-რუსთაველის სახლი".   ვუთხარი პატრიარქს, რომ იქ შესაძლებელი იყო ამ  პროექტის განხორციელება. მე მქონდა კიდევ ერთი მოსაზრება, რაც გავუზიარე დამსწრე საზოგადოებას.  ცნობილია რომ ძველად  როგორც ქვეყნის, ასევე თბილისი  მართვა ხდებოდა ისნიდან, ეს იყო სამეფო უბანი, შესაბამისად, ამ უბანში ტაძრის აშენებით  მოხდება  ამ რაიონის რეანიმაცია და დაკარგული ფუნქციების აღდგენა-მეთქი.

ეს მოსაზრება პატრიარქს მოეწონა, იქვე დავძინე,  არსებობს ერთი პრობლემა, იქ არის ჩასატარებელი "ქირურგიული ოპერაცია", ძველი კვარტალია, მოსახლეების გაყვანა დაგვჭირდება-მეთქი.  მახსოვს, ირაკლი ანდრიაძემ ზურგზე ხელი მომხვია და მითხრა, მაგის შიში ნუ გაქვთ, მე ამას ჩემ თავზე ავიღებო. იმ ეტაპზე, როდესაც მნიშვნელოვანი იყო ამ გადაწყვეტილების განხორციელებაზე ზრუნვა, და ასევე ის, თუ ვინ როგორ მიიტანდა ამ იდეას ცენტრალური კომიტეტის ხელმძღვანელობამდე,   იოლი არ იყო. ამაში უზარმაზარი წვლილი შეიტანა ირაკლი ანდრიაძემ.  მე ვიყავი ამისი მომსწრე.   იმ დროს, შეიძლება ითქვას,  ირაკლის ქვეშევრდომი ვიყავი, ის ქალაქის ხელმძღვანელი იყო, მე მასთან  დაქვემდებარებული ორგანიზაციის წარმომადგენელი.  ირაკლი  გაბედული ადამიანი იყო, გამოცდილი და იმდენად  კარგად მოახერხა თავის თავზე აღებული  მისიის შესრულება, რომ ქვეყნის ხელმძღვანელობის მხარდაჭერაც კი მიიღო.

- შემდეგ როგორ განვითარდა მოვლენები, თქვენ იყავით წევრი ჟიურის, რომელიც საკონკურსო პროექტებზე მუშაობდა.

- ჩვენ იმ დღესვე ავედით ზევით, იმ ადგილას, სადაც ახლა პრეზიდენტის ადმინისტრაციაა. რეალურად იმ დღესვე გადაწყდა, რომ ტაძარი უნდა აშენებულიყო იმ ზონაში, მოგვიანებით, მერაბ ჩხენკელის რჩევით, მოხდა მშენებლობის ზედა ტერიტორიაზე აწევა და საბოლოოდ შერჩეულ იქნა ადგილი, სადაც დღეს დგას სამების ტაძარი.

კონკურსი ჩატარდა ორ ეტაპად. მასში მონაწილეობდა ძალიან ბევრი არქიტექტორი, მეც მქონდა ასეთი სურვილი, მაგრამ ვინაიდან  მთხოვეს გავმხარიყავი  ჟიურის წევრი, კონკურსში მონაწილეობას ვეღარ მივიღებდი.  შემოვიდა ბევრი  პროექტი, მათ შორის  ძალიან განსხვავებული პროექტები იყო, ბევრი საერთოდ აცდენილი იყო იმ მოთხოვნას, რაც იდგა ჩვენ წინაშე.  მე ვნახე პროექტი, რომელიც იყო  ბანას ანალოგი, იყო მოდერნული  პროექტებიც.  მე მესმოდა ჩემი კოლეგების,  არქიტექტორების. ნებისმიერი არქიტექტორისთვის დიდი პატივია საკათედრო ტაძრის პროექტზე მუშაობა.  ეს რთული საკითხია, რომელიც  მოითხოვს დიდ ცოდნას საეკლესიო საკითხებში,  რაც ჩვენ დროში არ არსებობდა.  სიონის გარემო, მტკვრის სანაპირო ჩემი პროექტით გაკეთდა 1982 წელს,  იმ დროს ძალიან ბევრ ნიუანსში მომიწია გარკვევა.   ტაძარი არის თავისებური დაწესებულება, სადაც მიდის პროცესი, შესაბამისად, შენობა უნდა იყოს ისეთი, რომ პროცესი ტარდებოდეს შეფერხების გარეშე.    საბოლოო გადაწყვეტილება მაინც მიიღო პატრიარქმა,  მან არჩევანი გააკეთა არჩილ მინდიაშვილის პროექტზე, რომელიც  გაკეთებული იყო ყველაზე საფუძვლიანად იმ პროექტებს შორის, რაც გამოავლინა ჟიურიმ. არჩილის პროექტი გადაწყვეტილი  იყო უფრო დიდ მასშტაბში და იმაზე უფრო სრულფასოვნად, ვიდრე საკონსკურსო პირობები მოითხოვდა.

-   როგორი რეკომენდაციები ჰქონდა ჟიურის ამ პროექტთან დაკავშირებით?

- ჟიურის წევრები იყვნენ სასულიერო პირები,  რომელთა რეკომენდაციებსაც დიდი ყურადღებით  ვიზიარებდით.  მეორე ტურის ბოლოს პატრიარქმა გვითხრა: ჩვენი ეკლესია თხოულობს ტრადიციების დაცვას,   ამდენად ტაძარი, რომელსაც  ჩვენ ავაშენებთ იქნება ტრადიციული, თუმცა შესაძლოა  იყოს თანამედროვე ელემენტებით.   ტრადიციულ სტრუქტურაში  თანამედროვე ელემენტები ვერაფერს შეცვლის, ეს  ნათელი იყო.  ისიც ნათელი იყო, როგორი პროექტის მიღება სურდა საპატრიაქროს.  სწორედ  ტრადიციული სტრუქტურა   აღმოჩნდა გადამწყვეტი ფაქტორი  არჩილ მინდიაშვილის პროექტთან დაკავშირებით.   არქიტექტორების მოსაზრება ორ ნაწილად იყო გაყოფილი. დიდი იყო კეთილგანწყობა რელიიგიის მიმართ, მაგრამ ამ დროს არ არსებობდა შესაბამისი ცოდნა და კომპეტენცია, ამავე დროს ჩვენ ვცხოვრობდით საბჭოთა ეპოქაში, მოწყვეტილი ვიყავით მსოფლიო პროცესებს, თუმცა იყო რამდენიმე ისტორა, რომელთა გავლენით არქიტექტორებს მეტი და მეტი ახალი მოდერნული  ელემენტის შეტანა უნდოდათ.

მე ვფიქრობ,  რომ  ძალიან ეფექტური და შთამბეჭდავია  სამების  ინტერიერის  სივრცე, სამწუხაროა, რომ გარეთ ვერ მოხდა  პროექტის ისეთი ფორმით  დასრულება, როგორც იყო დაგეგმილი. ტერიტორია არის მოწყობილი, გამწვანებაც კარგია, სივრცეც კარგად ორგანიზებული. ძალიან ცუდია, რომ  აღმოსავლეთის მხარეს,  კერძო  პირებმა ააშენეს  ნაგებობა,  რაც იყო ძალიან დიდი უპასუხისმგებლობა და უზრდელობა.  სამებას აკლია განაშენიანებული გარემოს მასშტაბში მოყვანა ამ ტაძართან. არსებობს პროექტი, რომელიც გადაწყვეტს ამ პრობლემას, მაგრამ ჯერჯერობით მისი  განხორციელების გადაწყვეტილება სხვა დონეზეა მისაღები. სამების ტაძარი იმდენად მნიშვნელოვანი მოვლენაა, ყველაფერი ხდება მეორეხარისხოვანი. მთავარი არის ის, რომ  სამება  გაუძლებს დროს.

როდესაც დაიწყო სამების ტაძრის მშენებლობა, მე როგორც სამების დამფუძნებელთა საბჭოს წევრი, აქტიურად ვიღებდი მონაწილეობას  მნიშვნელობანი თემების განხილვაში, საბჭოს სხდომებზე ყველა საკითხი გამოდიოდა სამსჯელოდ.   საბჭოს თავმჯდომარე იყო ირაკლი ანდრიაძე.  მე არ შემიძლია რამდენიმე სიტყვით არ ვთქვა მასზე.  მან შეძლო, რომ სამების ტაძრის მშენებლობა საათის მექანიზმივით ყოფილიყო აწყობილი. მას ვერავინ ვერ ცვლიდა, ერთადერთი კაცი, ვინც ირაკლი ანდრიაძის არყოფნის შემთხვევაში მის როლს ითავსებდა,   იყო მისი მოადგილე არჩილ  ჯაფარიძე.   მშენებლობის სისტემურად წარმართვაში ირაკლი ანდრიაძის დიდი წვლილია.  ის სწორად მართავდა პროცესს და ვერ დაუკარგავს ვერავინ იმ როლს, რაც აქვს ამ ტაძრის მშენებლობაში.  ძალიან მნიშვნელოვანი  იყო  კონსტრუქტორების მუშაობა, მათ შორის იყვნენ ემზარ კიზირია,  კოტე ოდიშვილი, ის  დღეს ყველაზე გამოცდილი  და  ძლიერი სპეციალისტია.  განსაკუთრებულად  მინდა გამოვყო ედუარდ შევარდნაძის  დიდი ღვაწლი, რომ არ ყოფილიყო ედუარდ შევარნაძე, შესაძლოა ტაძრის აშენება არ მომხდარიყო. ერთ ისტორიას გავიხსენებ. როდესაც სიონის სანაპიროს ვაკეთებდით  ძალიან დიდი სამუშაოები მიმდინარეობდა, 32 ორგანიზაცია მუშაობდა რეკონსტრუქციაზე.  საღამოობით, კვირაში ერთხელ, ორჯერ, ვითომ შემთხვევით შემოივლიდა ხოლმე ედუარდ შევარდნაძე, გააჩერებდა მანქანს, მოვიდოდა, მომიკითხავდა დახმარება ხომ არ გინდათო. საღამოს  პოლიტბიუროს  წევრები და მინისტრები რომ გამოჩნდებოდნენ,   ვხვდებოდი, რომ ედუარდ შევარნაძე აპირებდა გამოვლას. ერთხელ სიონთან ვდაგავრთ, ვსაუბრობთ მე და ბატონი ედუარდი და  უცებ  სამრეკლოდან   ზარების რეკვა დაიწყო.  ჩვენთან ახლოს, 5-6  ნაბიჯში მინისტრები  იდგნენ,  ზარების რეკვა რომ დაიწყო,  მინისტრებმა ტაძრის  საპირისპირო მხარეს დაიწყეს წასვლა.  სად მიდიხართ, ამ ზარებს ჩემ საპატივცემულოდ რეკავენო, გაეხუმრათ მათ ედუარდ შევარდაძე, რომლის იუმორიც ყველამ კარგად იცოდა.

17 ნოემბერი / 19:13
აქტუალური თემები