USD 2.6883
EUR 3.1749
RUB 3.5050
თბილისი
ვალერი ჭალიძე- პირველი ქართველი უფლებადამცველი
თარიღი:  4490
ვალერი ჭალიძე კოლუმბიის და ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტებში ადამიანის უფლებათა საკითხებზე ლექციების წასაკითხად 1972 წელს მიიწვიეს. აშშ-ში საბჭოთა კონსულმა მისი პასპორტი გააუქმა და ქვეყანაში დარჩენა აიძულა, რის გამოც უკან ვეღარ დაბრუნდა.
 
პირველი ქართველი იყო, ვინც თანამოაზრეებთან ერთად პოლიტპატიმრების, ქალთა, ეთნიკური, რელიგიური და სექსუალური უმიცირესობების უფლებებს იცავდა. აპროტესტებდა საქართველოსა და აზერბაიჯანში განათლების პრობლემებს, უკრაინასა და ბელარუსში მშობლიური ენის აკრძალვას. შესწავლილი ჰქონდა კორუფციისა და კრიმინალის ფაქტები. "მე მხოლოდ ის ვიცი, რომ ვერასოდეს ვერავის გადაარჩენ დუმილით“, - წერდა იგი. მან შექმნა პირველი არასამთავრობო ორგანიზაცია საბჭოთა კავშირში ადამიანის უფლებათა დაცვის მიმართულებით.
 
ვალერი ჭალიძემ დისიდენტური საქმიანობა ამერიკაშიც გააგრძელა. აქტიურად თანამშრომლობდა Human Rights Watch-ის დამფუძნებელთან და Random House-ს პრეზიდნტთან. მეუღლესთან ერთად გამოსცა აშშ-ის კონსტიტუციის შესახებ წერილების თარგმანი, რომელიც პრეზიდენტმა ჯორჯ ბუშმა მიხეილ გორბაჩოვს 1990 წლის შეხვედრისას საჩუქრად გადასცა. ის ნიუ-იორკში ბეჭდავდა ჟურნალს „ქრონიკა-პრესა“, სადაც საბჭოთა კავშირში მომხდარ უფლებადარღვევებზე წერდა. ამ თემას რამდენიმე წიგნიც მიუძღვნა: „კრიმინალური რუსეთი“, “სტალინი: კომუნიზმის დამპყრობელი,” “საბჭოთა კავშირი და ადამიანის უფლებები”...ამერიკაში მან დაარსა გამომცემლობა “Chalidze-Publication”, რომელიც დისიდენტურ ლიტერატურას ბეჭდავდა.
 
1985 წელს ვალერი ჭალიძემ პრესტიჟული ჯილდო - ადამიანის უფლებათა დაცვის გენიოსის წოდებაც მიიღო. მისი არქივი კოლუმბიის უნივერსიტეტში და საქართველოს ეროვნულ ბიბლიოთეკაშია დაცული. იგი ამერიკაში 2008 წელს გარდაიცვალა
მსოფლიო
BMG; რუსეთის ეკონომიკური ზრდა 1%-მდე შენელდა – რით ხსნის პუტინი?

პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა განაცხადა, რომ 2025 წელს რუსეთის ეკონომიკური ზრდის ტემპი 1%-მდე შენელდა.

მთავრობის სხდომაზე გამოსვლისას მან აღნიშნა, რომ ეს მაჩვენებელი საგრძნობლად ჩამორჩება წინა წლების დინამიკას. კერძოდ, 2023 წელს 4.1%-იანი და 2024 წელს 4.3%-იანი ზრდა დაფიქსირდა, რაც სამხედრო ხარჯების ზრდის ეფექტით იყო განპირობებული.

პრეზიდენტის თქმით, ეკონომიკური აქტივობის ასეთი შენელება მთავრობისთვის მოსალოდნელი იყო და ის დიდწილად ინფლაციის წინააღმდეგ მიმართულმა ხელოვნურმა ზომებმა განაპირობა. ამ შემთხვევაში, პუტინი ცენტრალური ბანკის მიერ განსაზღვრულ რეფინანსირების განაკვეთზე მიუთითებს, რომელიც 16%-იან ნიშნულზეა.

პუტინმა ხაზი გაუსვა, რომ ცენტრალური ბანკის მიზანმიმართულმა პოლიტიკამ შედეგი გამოიღო და ინფლაცია, რომელიც 2024 წელს 9.5%-ს შეადგენდა, წელს 5.6%-მდე შემცირდა. მისივე პროგნოზით, 2026 წლის ბოლოსთვის ეს მაჩვენებელი 5%-იან ნიშნულამდე დაიწევს.

ეკონომიკური ზრდის შენელების მიუხედავად, კრემლი ამტკიცებს, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტი სრულად ფარავს სოციალურ ვალდებულებებსა და სამხედრო საჭიროებებს, მიუხედავად იმისა, რომ რეკორდულად მზარდი ბიუჯეტის დეფიციტი სხვა რეალობაზე მიუთითებს.

ექსპერტთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ რუსეთის ეკონომიკურ სტაგნაციას სამუშაო ძალის დეფიციტი, მაღალი საპროცენტო განაკვეთები და დასავლური სანქციების კუმულაციური ეფექტი იწვევს, რომლის სრულ მასშტაბებს უფრო მეტად 2026-27 წლებში ვიხილავთ.

ცნობისთვის, 2026 წლისთვის რუსეთის მთავრობა მშპ-ის 1%-1.3%-იან ზრდას პროგნოზირებს, თუმცა საერთაშორისო სავალუტო ფონდი უფრო პესიმისტურ, 0.8%-იან ზრდის მაჩვენებელს ვარაუდობს.

წყარო:  https://bm.ge/

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის