,
.jpg)
" თაობათა თეორია " თაობათა თეორია არის უილიამ შტრაუსისა და ნილ ჰოუს მიერ შემუშავებული თეორია, რომელიც აღწერს თაობათა განმეორებად ციკლებს, მათ შორის განსხვავებებსა და ურთიერთდამოკიდებულებებს. თეორიაზე , შტრაუსმა და ჰოუმ პირველად 1991 წელს ისაუბრეს , როდესაც გამოქვეყნდა მათი ერთობლივი წიგნი, "თაობები," («Generations»), რომელიც ასახავს აშშ-ს ისტორიას 1584 წლიდან, მაგრამ აღაწერს ისტორიულ მოვლენებს არა ისტორიული მეცნიერებების კონტექსტში, არამედ ისტორიული მოვლენების გასაგებად და აღსაწერად იყენებს თაობათა განზოგადებულ, მაგრამ ინდივიდუალურ მახასიათებლებს. ზუსტად ამ ნაშრომით პირველად გახდა შესაძლებელი თაობათა კლასიფიცირება ჩუმ თაობად (1928-45), ბუმერებად (1946-64), თაობა იქსად (1965-80), მილენიუმის თაობად (მილენიალებად 1981-96), თაობა ზეტად (1997-2012 ზუმერებად) და თაობა ალფად (2010-20)
შტრაუსისა და ჰოუს აზრით ადამიანის ცხოვრება იყოფა ოთხ ძირითად ეტაპად და ყოველი მათგანი მოიცავს ცხოვრების 20 წელს:
1) ბავშვობა (დაბადებიდან - 20 წლამდე)
2)ახალგაზრდობა (20-40 წლამდე)
3) შუა ასაკი (40-60 წლამდე)
4) სიბერე (60-80 წლამე)
აქ საჭიროა მცირე ნიუანსების დაჭერაც, მაგალითაც კლასიფიცირება ანუ თაობათა ამგვარი დაყოფა პირობითია და ცხადია რომ მაგალითად 1992 წელს დაბადებული ადამიანი, რომელიც წესით მილენიალად უნდა ჩავთვალოთ, სინადმვილეში მენტალური თვალსაზრისით გაცილებით უფრო ახლოს დგას 1997 წელს დაბადებულ ჯენზი თაობასთან ვიდრე იგივე 1980 წელს დაბადებულ მილენიალთან. ამ კლასიფიკაციის თანახმად თაობის სულისკვეთების გასაგებად საჭიროა ათვლის წერტილად ავიღოთ არა ინდივიდის დაბადების წელი, არამედ ის თუ ამ ინდივიდის ბავშვობა ანუ ცხოვრების პირველი ეტაპი (დაბადებიდან -20 წლამდე), თაობათა რომელ კატეგორიაზე მოდის. მაგალითად 191-95 წწ. დაბადებული უფრო ზუმერი იქნები, ვიდრე მილენიალი, მიუხედავად იმისა რომ დაბადების წელი მილენიუმის თაობისას ემთხვევა.
თაობათა თეორიის მიხედვით პირველი დიდი უფსკრული გვიანდელ მილენიალებსა და თაობა იქს შორის გაჩნდა, როდესაც თანამედროვე ტექნოლოგიები ყველასთვის ხელმისაწვდომი გახდა (დავარქვათ ამ მოვლენას ტექნოლოგიური რევოლუცია) ერთ-ერთ მთავარ განმასხვავებლად და მილენიალებსა და თაობა იქს შორის მთვარი კონფლიქტის წარმოშობის მიზეზად მიიჩნევა ე.წ. "მამის ინსტიტუტის" როგორც ავტორიტეტეტული ინსტიტუტის გაუქმება.
" თაობა X და მილენიუმის თაობის წარმომადგენლები განსხვავებულად აღიქვამენ სხვა ადამიანების ზემოქმედებასა და გავლენას. მილენიალების თაობა მიდრეკილია კრიტიკულად შეაფასონს ავტორიტებები, მაშინ როცა X თაობა უსიტყვოდ ითვალისწინებს მათ აზრს. ვილიამ შტრაუსისა და ნეილ ჰოვეს თეორიის თანახმად, საკმაოდ დიდი მსგავსებაა X და მილენიუმის თაობებს შორის, თუმცა მიუხედავად ამისა, მაინც არსებობს მათი განმასხვავებელი ნიშან-თვისებები: X თაობა (1961-1981) აღიზარდა წარუმატებელი ქორწინებებისა და სკოლების პერიოდში, როდესაც ნაციისათვის ბავშვების კეთილდღეობამ მიაღწია უმდაბლეს პრიორიტეტს. ამ პერიოდის ფონზე, ისინი გაიზარდნენ როგორც არასათანადოდ დაცულები და ყურადღება მოკლებულნი. შესაბამისად მათში გამოვლინდა ისეთი თვისებები, როგორიც არის დამოუკიდებლობა, თვით-კმაყოფილება, გამჭრიახობა. მათ აქვთ მაღალი პასუხისმგებლობა, ისინი უსმენენ და ზედმიწევნით ასრულებენ ავტორიტეტების მითითებებს.
თავის მხრივ, მილენიუმების იგივე Y თაობა არიან პრაგმატისტები, კარიერისტები და სკეპტიკოსები. მათ არალოიალური დამოკიდებულება აქვთ ავტორიტეტების მიმართ. ხშირად მიგრირებენ ერთი ქვეყნიდან მეორეში, ერთი სამსახურიდან სხვაში და არ არიან პატრიუტული აღტყინებით მიჯაჭვული ერთ რომელიმე ქვეყანას, რაც მათ ძლიერ განასხვავებთ იქს თაობისგან. ამის გამომწვევ მიზეზად დასახელებულია სწავლა-განვითარების შესაძლებლობის ხელმისაწვდომობა. ისინი ასევე ნაკლებად არიან მიჯაჭვულნი ერთ ორგანიზაციას და ამჯობინებენ საკუთარი თავისთვის მუშაობასა და პროფესიულ და პირად ცხოვრებას შორის ბალანსს. მათი მთავარი სამიზნე და ინტერესის სფერო არის დავალება და არა ორგანიზაცია/კომპანია/ფირმა. ისინი არიან იდეალისტები. აქვე უნდა გამოიყოს ფინანსური მხარეც, რომელსაც ისინი ასევე დიდ მნიშვნელობას ანიჭებენ. მიუხედავად იმისა, რომ პრიორიტეტს ორგანიზაციას არ მიაკუთვნებენ, მიჯაჭვულნი არიან უშუალოდ ინდივიდზე და მათგან მოითხოვენ ემპათიასა და ხშირ კომუნიკაციას. საკომუნიკაციო საშუალებებიდან იყენებენ სოციალური ქსელსა და მასთან გათანაბრებულ პროგრამებს, რაც ასევე განასხვავებთ მათ თაობა იქსისგან, რამეთუ თაობა იქსი პირად და ვიდეო ჩატებს, ყოველთვის ამჯობინებს პირად კომუნიკაციას ინდივიდებთან.
ჯენზი თაობას კიდევ რადიკალურ თაობასაც ეძახიან, მათ მილენიალების თითქმის ყველა თვისებას დაესესხნენ, მაგრამ აიყვანეს იგი აბსოლუტში. ჯენზი თაობისთვის არათუ მნიშვნელოვანია კომუნიკაცია, არამედ იგი აბსოლუტურად სულერთია, თუ ამ კომუნიკაციის ხარისხი ორივე მხარისთვის არ იქნა დამაკმაყოფილებელი. იქ სადაც მილენიალი ბალანსირებას ამჯობინებს, მაგალითად ტექნოლოგიებთან მიმართებით. თუ მილენიალი სიამოვნებით ჩატაობს, მაგრამ ასევე სიამოვნებით ხვდება მეგობრებს, ჯენზი უპირატესობას ჩატს მიანიჭებს და პირად შეხვედრებს იმ დროისთვის მოიტოვებს, როცა მართლა ექნება შესაბამისი განწყობა. განსხვავებით მილენიალებისგან ჯენზი თაობა ჩაციკლულია საკუთარ მოთხოვნილებებზე, გრძნობებსა და წარმოდგენებზე. ეგოცენტრიზმი აყვანილი ჰყავთ აბსოლუტში, თუმცა პარფადოქსულია ის რომ ჯენზი თაობა ყველა წინა თაობაზე გაცილებით უფრო ემპათიურია ინდივიდების მიმართ, რომლებიც ამ ემპათიას საჭიროებენ. ჯეზი თაობისთვის მნიშვნელოვანია ის, და მხოლოდ ის რაც მართლა მნიშვნელოვანია. განსხვავებით მილენიუმის თაობისგან იგი არ წავა კომპრომისზე და არ იმუშავებს ფირმაზე/კომპანიაზე მხოლოდ ფულის გამო. აქაც თაობის აბსოლუტიზმი იჩენს თავს, ჯენზი თაობისთვის პირადი კომფორტი ყოველგვარ მატერიალურ ფასეულობებზე გაცილებით უფრო პრიორიტეტულია.
POLITICO European Pulse-ის ახალი კვლევის თანახმად, რომელიც ევროკავშირის ექვს ძირითად ქვეყანას შორის ჩატარდა, დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობისას, აშშ უფრო საფრთხედ აღიქმება, ვიდრე მოკავშირედ.
2025 წლის იანვარში ხელისუფლებაში დაბრუნების შემდეგ, ტრამპმა ვაშინგტონის ერთგულება ნატოს მიმართ ეჭვქვეშ დააყენა, დაიმუქრა გრენლანდიისა და კანადის ანექსიით, მოკავშირეებს ტარიფები დააკისრა და ირანთან ომი დაიწყო, რომელში მონაწილეობაზეც ევროპულმა ქვეყნებმა უარი თქვეს.
მარტში პოლონეთში, ესპანეთში, ბელგიაში, საფრანგეთში, გერმანიასა და იტალიაში გამოკითხულთა მხოლოდ 12%-მა აღიქვა ამერიკა ახლო მოკავშირედ, ხოლო 36%-მა - საფრთხედ. ამის საპირისპიროდ ჩინეთს საფრთხედ ექვსი ქვეყნის გამოკითხულთა 29%-მა აღიქვამს.
ეროვნულ დონეზე, ვაშინგტონიდან მომდინარე საფრთხე პეკინის საფრთხეს ოთხ ქვეყანაში აჭარბებს, მხოლოდ საფრანგეთსა და პოლონეთში გამოკითხულებმა ჩინეთიდან მომდინარე საფრთხე უფრო მაღალ დონედ აღიქვეს.
„აშშ-ის მიმართ შეხედულებების გამკაცრების სიგნალით, გამოკითხვამ ასევე მიუთითა ევროპული უსაფრთხოების პოლიტიკის გულში არსებულ წინააღმდეგობაზე. ამომრჩევლებს სურთ, რომ ევროპა უკეთ იყოს შეიარაღებული და უფრო თვითკმარი, რადგან აშშ-ის მიმართ ნდობა მცირდება, მაგრამ მათი მადა ქრება, თუ თავდაცვა პირად მსხვერპლს, უფრო დიდ ბიუჯეტს ან უკრაინისთვის უვადო მხარდაჭერას გულისხმობს“, - წერს გამოცემა.
POLITICO-ს კვლევის თანახმად, გამოიკვეთა ისიც, რომ რუსეთი აშკარა მტერია. მას საფრთხედ ყველა გამოკითხული ადამიანის 70% მიიჩნევს.
European Pulse-ის კვლევის მიხედვით, რომელიც POLITICO-სა და beBartlet-ისთვის Cluster17-მა ჩაატარა, 13 მარტიდან 21 მარტამდე ესპანეთში, გერმანიაში, საფრანგეთში, იტალიაში, პოლონეთსა და ბელგიაში 6 698 ევროპელი გამოიკითხა.
ესპანეთში ყველაზე ნეგატიურად იყვნენ განწყობილნი შეერთებული შტატების მიმართ და 51% ამბობდა, რომ ვაშინგტონი ევროპისთვის საფრთხეს წარმოადგენდა, რაც გამოკითხულთა შორის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. მადრიდმა ლიდერობა დაიკავა ტრამპის მიერ ირანის წინააღმდეგ თებერვალში დაწყებული ომის წინააღმდეგ, რის გამოც აშშ-ის პრეზიდენტმა თავდაცვის დაბალი ხარჯების გამო ესპანეთი გაკიცხა.
იტალიაში 46% მიიჩნევს, რომ აშშ საფრთხეს წარმოადგენს. ამ პოზიციას, ბელგიელების 42% უჭერს მხარს, ფრანგ გამოკითხულთა 37% და გერმანელების 30%.
გამონაკლისი იყო პოლონეთი, რომელიც რუსეთს ესაზღვრება და აშშ-თან ალიანსს უსაფრთხოების მთავარ გარანტიად მიიჩნევს: გამოკითხულთა მხოლოდ 13%-მა თქვა, რომ აშშ საფრთხეს წარმოადგენს.
გამოკითხვამ ასევე აჩვენა მხარდაჭერა უფრო დიდი სტრატეგიული ავტონომიის მიმართ.
ექვსი ქვეყნის მასშტაბით გამოკითხულთა 76%-მა განაცხადა, რომ ისინი მხარს დაუჭერდნენ თავიანთი ქვეყნების სამხედროების გაგზავნას ნატოს მოკავშირის დასაცავად, თავდასხმის შემთხვევაში. მხარდაჭერა 81%-მდე გაიზარდა, როდესაც სცენარი ევროკავშირის წევრის დაცვას მოიცავდა. ყველა გამოკითხულ ქვეყანაში სამხედრო დახმარების მხარდაჭერა აშკარად აჭარბებდა წინააღმდეგობას.
გამოცემა წერს, რომ ზემოთ აღნიშნული კონსენსუსი მკვეთრად შესუსტდა, როდესაც საკითხი პირად ჩართულობას შეეხო. გამოკითხულთა მხოლოდ 19%-მა თქვა, რომ ისინი მზად იქნებოდნენ „იარაღი აეღოთ და ებრძოლათ“, თუ მათ ქვეყანას თავს დაესხმებოდნენ. თითქმის ნახევარი (47%) ამბობს, რომ ისინი უპირატესობას მიანიჭებენ არასაბრძოლო მოქმედებებში მონაწილეობას, როგორიცაა ლოგისტიკა, სამედიცინო დახმარება ან სამოქალაქო დაცვა. 16%-მა განაცხადა, რომ ისინი მხარს დაუჭერდნენ თავიანთ ქვეყანას პირდაპირი მონაწილეობის გარეშე, ხოლო, 12%-მა თქვა, რომ განიხილავდნენ ქვეყნის დატოვებას.
„თავდაცვის პოლიტიკურ მხარდაჭერასა და ბრძოლის ინდივიდუალურ მზაობას შორის არსებული უფსკრული ხაზს უსვამს იმ გამოწვევას, რომლის წინაშეც ევროპული მთავრობები დგანან, როდესაც ისინი თავიანთ სამხედრო ამბიციებს ზრდიან და წვევამდელების დეფიციტს ებრძვიან.
გამოკითხვამ ასევე აჩვენა, რომ ამომრჩევლები ზოგადად აღიარებენ ევროპის უფრო ძლიერი თავდაცვის პოზიციის საჭიროებას, თუმცა დაფინანსების საკითხზე მათი აზრები იყოფა. ექვსივე ქვეყანაში, 86% დაეთანხმა, რომ ევროპამ უნდა განავითაროს საკუთარი თავდაცვითი შესაძლებლობები, აქედან 56% ამ აზრს ძლიერად ეთანხმებოდა. მხარდაჭერა განსაკუთრებით მაღალი იყო პოლონეთსა და ბელგიაში (ორივეში 95%), ასევე გერმანიაში (89%).
ფართო მხარდაჭერა დაფიქსირდა უფრო ღრმა სამხედრო ინტეგრაციის მიმართ - გამოკითხულთა 69% მხარს უჭერდა საერთო ევროპული სამხედრო ძალის შექმნას, რომელიც იმოქმედებდა ეროვნული არმიების პარალელურად. მხარდაჭერა მერყეობდა 60%-დან საფრანგეთში 83%-მდე ბელგიაში“, - წერს POLITICO.
თუმცა, გამოცემა კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით აღნიშნავს, რომ როდესაც საქმე ხარჯებს შეეხო, აზრები გაიყო.
გამოკითხვის მიხედვით, 37%-მა თქვა, რომ მათი ქვეყანა თავდაცვაზე თანხის „დაახლოებით სწორ ოდენობას“ ხარჯავს, ხოლო ზუსტად იმავე რაოდენობამ მიიჩნია, რომ ხარჯები „არ არის საკმარისი“. ამავე დროს, 22%-მა აღნიშნა, რომ მათი ქვეყანა უკვე ძალიან ბევრს ხარჯავს თავდაცვაზე.
ასევე ფართოდ იყო მხარდაჭერილი უფრო ღრმა სამხედრო ინტეგრაცია, გამოკითხულთა 69% მხარს უჭერდა საერთო ევროპული სამხედრო ძალის შექმნას, რომელიც ეროვნულ არმიებთან ერთად იმოქმედებდა. მხარდაჭერა მერყეობდა 60%-მდე საფრანგეთში, 83%-მდე ბელგიაში, თუმცა ხარჯების საკითხთან დაკავშირებით მოსაზრებები განსხვავდებოდა.
„ქვეყნების დონეზე განსხვავებები აშკარა იყო. გერმანიაში (40%), საფრანგეთში (44%) და ესპანეთში (43%) გამოკითხულთა თქმით, თავდაცვის ხარჯები უნდა გაიზარდოს. იტალიაში, 39%-მა თქვა, რომ ხარჯები ძალიან მაღალი იყო - ყველაზე მაღალი დონე გამოკითხულ ქვეყნებს შორის. პოლონეთში გამოკითხულთა უმრავლესობა (56%) მიიჩნევს, რომ მიმდინარე ხარჯების დონე დაახლოებით სწორია.
ეს შეხედულებები ზოგადად ასახავს მიმდინარე ხარჯების დონეს. პოლონეთი გეგმავს მშპ-ს 4.8%-ის დახარჯვას თავდაცვაზე წელს, რაც ნატოში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია და გაცილებით მეტი, ვიდრე გამოკითხულ სხვა ქვეყნებს შორის“, - წერს POLITICO.
გამოცემა აღნიშნავს, რომ მონაცემები ააშკარავებს ევროპის მიერ უკრაინის მხარდაჭერის საკითხთან დაკავშირებულ უთანხმოებას. ექვს ქვეყანაში, 34% ამბობს, რომ ევროპა საკმარის მხარდაჭერას არ უწევს უკრაინას, 31% ფიქრობს, რომ არსებული პოლიტიკა დაახლოებით სწორია, ხოლო 30% ამბობს, რომ ევროპა ზედმეტად ბევრს აკეთებს.
ეროვნულ დონეზე განსხვავებები კვლავ გამოიკვეთა. გერმანიაში, რომელიც ევროპიდან უკრაინისთვის დახმარების ყველაზე დიდი მიმწოდებელია, 45% ამბობს, რომ ევროპა საკმარისს არ აკეთებს. იტალიაში, რომელიც გამოკითხულ ექვს ქვეყანას შორის მშპ-ის ყველაზე დაბალ წილს გამოყოფს უკრაინის სამოქალაქო და სამხედრო დახმარებაზე, „კილის მხარდაჭერის ტრეკერის“ მონაცემებით, 42% ამბობს, რომ ევროპა ზედმეტად დიდ მხარდაჭერას უწევს უკრაინას. ესპანეთი და ბელგია „არასაკმარისის“ ბანაკისკენ იხრებოდნენ, ხოლო საფრანგეთში შეხედულებები უფრო თანაბრად იყო გაყოფილი.
„ამ უთანხმოების მიუხედავად, კოლექტიური თავდაცვის ვალდებულებების მხარდაჭერა მტკიცე დარჩა გამოკითხულ ყველა ქვეყანაში, განსაკუთრებით ნატოს ფარგლებში. შედეგები ასევე ეფუძნება გაწვევასა და სამოქალაქო სამსახურთან დაკავშირებულ დებატებს, რადგან მთავრობები ეძებენ სამხედრო შესაძლებლობების გაფართოების გზებს.
გერმანიაში სავალდებულო სამსახურის გარკვეული ფორმის მხარდაჭერა განსაკუთრებით მაღალი იყო. გერმანელი რესპონდენტების 3/4-ზე მეტმა (78%) მხარი დაუჭირა გაწვევის ან სამოქალაქო სამსახურის ვალდებულებების აღდგენას, რომლებიც 2011 წელს შეჩერდა. თუმცა, კოალიციაში წინააღმდეგობის გაწევის შემდეგ, გასულ წელს კანცლერმა, ფრიდრიხ მერცმა უარი თქვა სრული გაწვევის აღდგენის გეგმებზე და ამის ნაცვლად დაამტკიცა კანონპროექტი, რომელიც მიზნად ისახავდა 2031 წლისთვის ჯარის პირადი შემადგენლობის 203 000 აქტიურ სამხედრო მოსამსახურემდე გაზრდას.
მხარდაჭერა ასევე ძლიერი იყო ბელგიაში - 76%, ხოლო აზრი უფრო ორად იყოფა იტალიაში, 53% მომხრე იყო და ესპანეთში, სადაც 54% ეწინააღმდეგებოდა ამ იდეას”, - ასკვნის POLITICO.
